Follow

Show

การพัฒนาตนเอง

บทความ โดย เสกพรสวรรค์  บุญเพ็ชร
วิทยากรชำนาญการและที่ปรึกษาการพัฒนาธุรกิจ และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

จาก นิตยสาร Automotive Navigator ฉบับ เดือน ต.ค. - ธ.ค. 2563
E-magazine: https://bit.ly/3bfxXaq

ในโลกใบนี้ล้วนแต่มีการพัฒนาทั้งหมดทุกอย่างโดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรมยิ่งมีการพัฒนากันอย่างยิ่งใหญ่และก้าวหน้าไปอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นในส่วนของผลิตภัณฑ์ หรือเทคโนโลยีการผลิตเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพที่ดีเป็นไปตามข้อกำหนดและในปริมาณตามเป้าหมายด้วย
  
เมื่อสิ่งรอบข้างได้มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงก้าวหน้ามากขึ้นบุคลากรที่มีหน้าที่ควบคุมดูแลในส่วนงานต่างๆ ก็ต้องได้รับการพัฒนาเช่นกัน เพื่อทำให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงานและสร้างให้เกิดประสิทธิผลในกระบวนการต่างๆ
 
การพัฒนาหมายถึง การทำความเจริญ การเปลี่ยนแปลงในทางเจริญขึ้น การคลี่คลายไปในทางที่ดี ฉะนั้นบุคลากรจึงจำเป็นต้องมีการพัฒนา ยิ่งในส่วนของเครื่องมือ เครื่องจักร และเทคโนโลยีรวมถึงบุคลากรที่เป็นผู้ควบคุมดูแลจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาเพื่อประโยชน์ดังที่ได้กล่าวข้างต้น
  
นอกจากการพัฒนาที่ได้รับจากองค์กรหยิบยื่นให้แก่บุคลากรแล้วนั้น บุคลากรก็จำเป็นต้องมีการพัฒนาตนเองคือมีกระบวนการปรับเปลี่ยนและจัดระบบพฤติกรรมให้สอดคล้องกลมกลืนทั้งในด้านของตนเองและในด้านการสร้างความสัมพันธ์กับกลุ่มบุคลากรโดยรอบ เพื่อให้เกิดความปกติสุขในการดำรงชีพและความเท่าทันต่อสิ่งเร้ารอบข้างที่เปลี่ยนแปลงไป
 
การที่จะพัฒนาตนเองได้นั้นสิ่งสำคัญที่เป็นแกนหลักคือ การรับรู้และการยอมรับตนเอง รู้ในความแตกต่าง รู้ในจุดด้อยของตนเอง และยอมรับในสิ่งที่เป็นอยู่ที่ส่งผลกระทบถึงคุณภาพงาน คุณภาพชีวิต ความสามารถ ความรู้สึก ความคิด ซึ่งการรู้ดังกล่าวนั้นเป็นผลมาจากกระบวนการเรียนรู้ตั้งแต่วัยเด็กมาจนถึงปัจจุบัน การพัฒนาตนเองจะเกิดขึ้นพร้อมๆ กับการประเมินตนเอง บุคลากรจะรู้สึกว่าตนเป็นใคร น่าสนใจเพียงใด เฉลียวฉลาดเพียงใด เหมือนใคร ทำงานได้ดีเพียงใด มีความรับผิดชอบเพียงใด การตอบคำถามต่างๆ เกี่ยวกับตนเองจะเป็นสิ่งกำหนดความเชื่อมั่นและความนับถือตนเอง หรือคุณค่าของบุคลากรที่จะมีส่วนในการสร้างเอกลักษณ์หรือคุณลักษณะเฉพาะของบุคคลที่เป็นตัวของตัวเอง
 
การพัฒนาตนเอง (Self-development) มีความหมายใกล้เคียงกับ การปรับปรุงตน (self-improvement) การบริหารตน(self-management) และการปรับตน (Self-modification) หมายถึงการเปลี่ยนแปลงตนเองให้เหมาะสมเพื่อสนองความต้องการและเป้าหมายของตนเอง หรือเพื่อให้สอดคล้องกับสิ่งที่สังคมหรือองค์กรคาดหวัง ซึ่งการพัฒนาตนเองนั้นคือการที่บุคลากรมีความพยายามที่จะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองด้วยตนเองให้ดีขึ้นกว่าเดิม เหมาะสมกว่าเดิม ทำให้สามารถดำเนินกิจกรรม แสดงพฤติกรรม เพื่อสนองความต้องการของสังคมหรือองค์กร สร้างแรงจูงใจ หรือแสดงพฤติกรรมเพื่อความสำเร็จตามเป้าหมายที่ตนตั้งไว้ หรืออีกนัยหนึ่งการพัฒนาตนเองคือการพัฒนาศักยภาพของตนเองด้วยตนเองให้ดีขึ้นทั้งร่างกายและจิตใจ อารมณ์ สังคม และองค์กร เพื่อให้ตนเองเป็นสมาชิกที่มีประสิทธิภาพของสังคมหรือองค์กร เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ตลอดจนเพื่อการดำรงชีวิตอยู่อย่างสันติสุข
  
แนวคิดพื้นฐานในการพัฒนาตนเองสำหรับบุคคลที่จะพัฒนาตนเอง ต้องเป็นผู้ที่มีความมุ่งมั่นที่จะปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงตัวเอง โดยมีความเชื่อหรือแนวคิดพื้นฐานในการพัฒนาตนที่ถูกต้องซึ่งจะเป็นสิ่งที่ช่วยส่งเสริมให้การพัฒนาตนเองประสบความสำเร็จ ซึ่งแนวคิดที่สำคัญคือ
 
1. ไม่มีบุคคลใดที่มีความสมบูรณ์พร้อมทุกด้านจนไม่จำเป็นต้องพัฒนาในเรื่องใดใดอีก
 
2. มนุษย์ทุกคนมีศักยภาพที่มีคุณค่าอยู่ในตัวเอง ทำให้สามารถฝึกหัดและพัฒนาตนได้ในเกือบทุกเรื่อง
 
3. แม้บุคคลจะเป็นผู้ที่รู้จักตนเองได้ดีที่สุด แต่ก็ไม่สามารถปรับเปลี่ยนตนเองได้ในบางเรื่อง ยังต้องอาศัยความช่วยเหลือจากผู้อื่นในการพัฒนาตน การควบคุมความคิด ความรู้สึก และการกระทำของตนเอง
 
4. การพัฒนาและปรับปรุงตนเองนั้นสามารถดำเนินการได้ทุกเวลาและอย่างต่อเนื่องเมื่อพบปัญหาหรือข้อบกพร่องเกี่ยวกับตนเอง
  
5. อุปสรรคของการพัฒนาและการปรับปรุงตนเองคือ การที่บุคคลนั้นมีความคิดยึดติด เป็นพวกหัวหิน คิดว่าสิ่งที่เป็นอยู่นั้นถูกแล้ว เพียงพอแล้ว ดีอยู่แล้ว ที่สุดแล้ว ไม่ยอมปรับเปลี่ยนวิธีคิด และการกระทำ จึงไม่ยอมสร้างนิสัยใหม่ หรือฝึกทักษะใหม่ๆ ที่จำเป็นต่อตนเอง
  
เพราะบุคคลล้วนต้องการเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ หรืออย่างน้อยก็ต้องการชีวิตที่เป็นสุขในสังคม ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายและความต้องการของตนเอง พัฒนาตนเองได้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในสังคมโลก การพัฒนาตนจึงมีความสำคัญ ในการเตรียมตนให้พร้อมในด้านต่างๆ เพื่อรับกับสถานการณ์ทั้งหลายได้ และยังเป็นการปรับปรุงสิ่งที่บกพร่อง กับการพัฒนาพฤติกรรมให้เหมาะสมขจัดความเขลา ความไม่รู้ ความด้อยโอกาส ที่เกิดขึ้น เพิ่มทักษะในการทำงานในองค์กรและการอยู่ร่วมกันกับคนอื่นๆ ได้อย่างดี เหมาะสม เป็นบุคลากรที่สังคมและองค์กรต้องการ
 
การที่บุคคลได้เกิดการพัฒนาตนเองขึ้นจากปัจจัยดังที่กล่าวมาแล้ว ยังมีความสำคัญที่จะทำให้บุคคลปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการที่จะพยายามปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตนเองด้วยการศึกษา การฝึกอบรมการค้นคว้า ให้ตนเองมีศักยภาพและความสามารถในการปฏิบัติงานที่บุคคลนั้นๆ รับผิดชอบอยู่อย่างมีประสิทธิภาพและดำรงตนอยู่ในสังคม ในองค์กร ได้อย่างมีความสุข กล่าวคือเมื่อบุคคลได้พัฒนาและปรับปรุงตนเองแล้วก็จะเกิดการพัฒนางานที่ตนเองรับผิดชอบอยู่ด้วย
 
ดังนั้น ความสำคัญที่จะต้องมีการพัฒนาและปรับปรุงตนเองก็เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ความเข้าใจ ความสามารถและทักษะ ความชำนาญของตนเองให้เหมาะสมกับงานตลอดจนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในตนเอง ภายในองค์กรและภายนอกองค์กร หรือที่กล่าวว่าให้ทันโลกนั่นเอง เพื่อเป็นโอกาสให้ตนเองได้อยู่ดีมีสุขบนความเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน
 




 
เพิ่มเติม