เมื่อวันที่ 6 – 10 เมษายน 2569 นายตรีพล บุณยะมาน รองผู้อำนวยการสถาบันยานยนต์ พร้อมด้วย ดร.พิมพา ลิ้มทองกุล ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมพลังงาน ศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ นำคณะนักวิจัยในโครงการยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมการจัดการซากแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้าอย่างยั่งยืนเดินทางไปสำรวจข้อมูล ณ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม

การเดินทางในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคโนโลยีและกลไกการจัดการซากแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้าจากประเทศตัวอย่างที่มีอุตสาหกรรมการจัดการซากแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้า โดยครอบคลุมตั้งแต่การติดตามและรวบรวมแบตเตอรี่ใช้แล้ว การคัดแยกและประเมินสภาพเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบที่เหมาะสม ไปจนถึงกระบวนการรีไซเคิลและการสกัดวัสดุสำคัญ เพื่อนำข้อมูลเชิงประจักษ์มาประกอบการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย มาตรฐาน และแนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมการจัดการซากแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทย
ในการนี้ คณะฯ ได้เข้าพบและแลกเปลี่ยนข้อมูลกับหน่วยงานระดับแนวหน้าของสาธารณรัฐประชาชนจีน จำนวน 6 หน่วยงาน ใน 4 เมือง ดังนี้

China Battery Industry Association (CBIA) และ China Automotive Engineering Research Institute (CAREI) ณ กรุงปักกิ่ง โดยได้รับการต้อนรับจาก Mr. Ma Dejun, Vice President of CBIA พร้อมคณะผู้แทนจาก CBIA และ CAERI โดยหารือเรื่องระบบบริหารจัดการแบตเตอรี่ในประเทศจีน โดยเฉพาะการกำหนดข้อมูลของแบตเตอรี่ หรือ Battery ID รวมถึงระบบการติดตามข้อมูลแบตเตอรี่ตลอดวงจรชีวิตที่เชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่การผลิต การใช้งาน ไปจนถึงการจัดการซากแบตเตอรี่ เพื่อสนับสนุนการตรวจสอบย้อนกลับและการบริหารจัดการแบตเตอรี่ในระดับอุตสาหกรรม

China Automotive Technology and Research Center (CATARC) ณ กรุงปักกิ่ง โดยได้รับการต้อนรับจาก Mr. Zheng Tianlei, Vice President พร้อมคณะผู้แทน หารือเรื่องแนวทางการกำหนดกรอบนโยบายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการติดตามข้อมูลแบตเตอรี่ตลอดวงจรชีวิต (Battery traceability) และแนวทางการบริหารจัดการซากแบตเตอรี่หลังหมดอายุการใช้งาน เพื่อเป็นแนวทางสำหรับการกำหนดมาตรฐาน ข้อมูลของแบตเตอรี่ (Battery ID) และการติดตามข้อมูลแบตเตอรี่ตลอดวงจรชีวิตของประเทศไทยต่อไป

Z – Cycle (Shanghai Weixiang Zhongyi New Energy Technology Co., Ltd.) ณ เมืองเซี่ยงไฮ้ ซึ่งได้รับการต้อนรับจาก Ms. Feng Joanna, Director of Business พร้อมคณะผู้แทน เข้าเยี่ยมชมกระบวนการการคัดแยกและประเมินสภาพแบตเตอรี่ใช้แล้ว เพื่อนำไปใช้ซ้ำ (repurpose) เช่น การใช้งานในระบบกักเก็บพลังงาน (energy storage system: ESS) ในขณะที่แบตเตอรี่ที่ไม่สามารถใช้งานได้แล้ว จะถูกนำเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล โดยกระบวนการที่ใส่สารทำละลาย (hydropyrolysis) เพื่อสกัดโลหะมีค่า เช่น ลิเทียม นิกเกิล โคบอลต์ และแมงกานีส นำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบต่อไป ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและลดปริมาณของเสียจากซากแบตเตอรี่ได้

Fuzhou University & Technical Centers(FZTBU) ณ เมืองฝูโจว มณฑลฝูเจี้ยน โดยได้รับการต้อนรับจาก Mr. Zhao Yanyi, Chairperson of the Board พร้อมคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัย โดยได้แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีแบตเตอรี่แพลตฟอร์มการติดตามสถานะแบตเตอรี่ของยานยนต์ไฟฟ้าสาธารณะ รวมถึงแนวทางการพัฒนาบุคลากรเฉพาะทาง เช่น นักวิจัยด้านวัสดุแบตเตอรี่ วิศวกรระบบกักเก็บพลังงาน และผู้เชี่ยวชาญด้านการทดสอบและความปลอดภัย เพื่อรองรับความต้องการกำลังคนในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

Guangdong Brunp Recycling Technology (Brunp) ณ เมืองฝอซาน มณฑลกวางตุ้ง โดยได้รับการต้อนรับจาก Mr. Liu Zhipeng พร้อมคณะผู้แทนหารือเรื่องการดำเนินธุรกิจการจัดการ ซากแบตเตอรี่ของบริษัท ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของบริษัท CATL (Contemporary Amperex Technology Co., Ltd.) ผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่ของโลก ตั้งแต่การรวบรวม คัดแยกแบตเตอรี่ การรื้อถอนเชิงกายภาพ การแปรรูปเป็นวัสดุตั้งต้น ไปจนถึงกระบวนการสกัดโลหะด้วยวิธี hydrometallurgy และการนำไปผลิตเป็นสารตั้งต้นและวัสดุแคโทดสำหรับแบตเตอรี่ใหม่ กระบวนการดังกล่าวสามารถกู้คืนโลหะสำคัญ เช่น นิกเกิล โคบอลต์ แมงกานีส และลิเทียม ได้กว่าร้อยละ 90

การเยือนครั้งนี้เป็นส่วนสำคัญในการรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์ด้านเทคโนโลยี มาตรฐาน และกลไกการบริหารจัดการซากแบตเตอรี่ เพื่อนำมาพัฒนาแนวทางเชิงนโยบาย มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง และกลไกการกำกับดูแลของประเทศไทยให้ครอบคลุมตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การคัดแยก การนำกลับมาใช้ซ้ำ ไปจนถึงการรีไซเคิลเชิงอุตสาหกรรม เพื่อนำเสนอต่อสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรมต่อไป